مقاله جغرافیای سیاسی و حقوق بین الملل دریاها

از زمان آغاز تدوین حقوق بینxadالملل دریاها، عامل جغرافیا نقش مهمی را ایفا کرده است. امروزه نیز مسائلی مانند وقایع قطب شمال و منازعات میان کشورها در بسیاری از نقاط دنیا بر سر قلمروهای دریایی، بیانگر این واقعیت است که عامل مکان، نقش اساسی در بحثxadهای میان کشورها دربارۀ ادعاهای حقوقی آنها بازی میxadxadکند. این پژوهش بر اساس دیدگاه نئورئالیستی و با روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی این مسئله میپردازد که عوامل جغرافیایی، چه نقشی در تدوین حقوق بینxadالملل دریاها و منازعات میان کشورها بر سر قلمروهای دریایی داشته است. در این راستا نقش عوامل موقعیت جغرافیایی، جزر و مد، شکل سواحل و وضع ناهمواریxadهای ساحلی، خلیج، عمق، جریانxadهای دریایی، دلتا، آبسنگ، برآمدگی جزری، تنگه، دهانۀ رودخانه، بسته یا نیمهبستهبودن دریا، مجمعالجزایر و منابع اقتصادی بستر دریا، در تدوین حقوق بینالملل دریاها مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج این پژوهش نشاندهندۀ آن است که جغرافیای سیاسی دریاها هویتی میانرشتهxadای دارد؛ یعنی نقش جغرافیا، حقوق بینxadالملل، دیپلماسی، فناوری و قدرت را در چگونگی تعیین قلمروهای دریایی و بهرهبرداری دولتهای ساحلی از آنها مورد بررسی قرار میxadدهد. در این میان جغرافیا بستر تمام این مسائل است؛ چراکه جغرافیای کشورهایی که در روند تدوین حقوق بینالملل دریاها حضور فعال داشتهاند، بهخصوص خصیصههای فیزیکی و ژئومورفولوژیکی سواحل آنها، نقش مهمی در تعیین وضعیت حقوقی قلمروهای دریایی داشته است. از سوی دیگر قوانینی که بر اساس منافع و با اعمال زور قدرتهای بزرگ تصویب شدهاند نیز، بر جغرافیای کشورها تأثیر گذاشته است.

کلیدواژه ها: جغرافیا؛ حقوق بینالملل دریاها؛ قلمرو؛ قلمروگستری؛ موقعیت جغرافیایی

نویسندگان: دره میرحیدر؛ بهادر غلامی؛ فاطمه سادات میراحمدی

دانلود مقاله